Męska Szkoła Pielęgniarstwa Zakonu Szpitalnego Jana Bożego – Bonifratrów w Krakowie

Oficjalnie Szkoła Pielęgniarska Zakonu Szpitalnego św. Jana Bożego (Bonifratrów) istniała przy konwencie krakowskim tylko rok: od 1938 do wybuchu II wojny światowej, jednak kursy pielęgniarskie przygotowujące do państwowego egzaminu pielęgniarskiego organizowane były przez Bonifratrów znacznie dłużej. Pierwszy udokumentowany kurs w nowo utworzonej prowincji polskiej został zorganizowany w 1921 roku przez brata Jacka Misiaka, ówczesnego prowincjała. Wraz z siedzibą nowicjatu kursy pielęgniarskie przenoszone były w różne miejsca (Kraków, Katowice-Bogucice). Uczestnikami kursów mogły być nie tylko osoby duchowne (bonifratrzy, jezuici, salezjanie, albertynki, jadwiżanki, nazaretanki, serafitki, sercanki, służebniczki, felicjanki), lecz także ludzie świeccy.

W 1935 roku, zgodnie z Ustawą o pielęgniarstwie z dnia 21.02.1935 roku, bonifratrzy przekształcili kursy w Szkołę Pielęgniarską, a jej główną instruktorką została Halina Antoniewicz. W 1938 roku Ministerstwo Opieki Społecznej zatwierdziło istniejącą już Męską Szkołę Pielęgniarstwa jako Prywatną Szkołę Pielęgniarstwa Zakonu Bonifratrów w Krakowie. Celem szkoły było „teoretyczne i praktyczne szkolenie zawodowych pielęgniarzy” w oparciu o zasady etyki katolickiej. Nauka w szkole miała trwać dwa i pół roku, a przyjmowani do niej mogli być nie tylko zakonnicy, lecz także świeccy mężczyźni o „nieskazitelnej przeszłości”, w wieku od 18 do 30 lat.

Ostatni egzamin odbył się w maju 1939 roku. We wrześniu działalność szkoły przerwała wojna. Po jej zakończeniu Bonifratrzy podjęli starania o wznowienie działalności, ale pomimo zgody Ministerstwa Zdrowia na ponowne uruchomienie zajęć, nie udało się to z braku internatu, upaństwowienia szpitala i niechęci nowych władz do instytucji religijnych.

Opracowanie: Marek Bebak
na podstawie: Helena Komaryńska-Polak, Opiekuńcza działalność bonifratrów w Krakowie,
w: Dzieje pielęgniarstwa w Krakowie, red. Kazimiera Zahradniczek, Kraków 2011, s. 19-51.